opnieuw een rel in de reyerslaan. dader: het langlopende ‘man bijt hond’, slachtoffer: opnieuw de joodse gemeenschap. we hadden al jeroen meus, thomas de soete, goebbles en ga zo maar door, nu komt daar ‘man bijt hond’ bij. sinds jaar en dag staat ‘man bijt hond’ bekend als politiek correcte televisie, waar respect voor het indivdu hoog in het vaandel wordt gedragen. net daardoor kunnen de makers het zich permitteren af en toe eens een grens op te zoeken.

dat deden ze vorige vrijdag door in het filmpje ‘joden weer wat boos’ de spot te drijven met de gevoeligheid van de joden (over de uitspraken van bert anciaux) en hen te associëren met zaken zoals sociale terughoudendheid en groepering, een focus op geldgewin, kortom: alle stereotypen op een hoopje. en o ironie: de joden werden nog bozer.

in phara van maandag 3 februari zat open-vld politicus claude marinower. hij was niet boos, hij was eerder geschokt en verontwaardigd – het was dus nog erger. in één adem legde hij het verband tussen dit soort van stereotypering en de genocide op de joden. hij verwees hierbij naar de commentaren daags na de uitzending op een forum van een populaire krant. het is inderdaad niet verwonderlijk dat sommige mensen de humor niet snappen en er ongenuanceerd een schepje bovenop doen. toch is het net door dergelijke gelaagdheid te brengen in de media en hier een debat over te voeren dat deze mensen de mogelijkheid hebben hun vergissing in te zien. de overdreven karikaturen die opgevoerd werden, hebben volgens mij net een de-stereotypering als gevolg. door de absurditeit beseft een weldenkend mens de onhoudbaarheid van vooroordelen. jammer genoeg zal niet ieder mens op aarde even weldenkend zijn, maar we kunnen niet iedereen bij het handje houden en voor zichzelf beschermen.

is dit humor of louter kwetsend? als je dit satirisch stuk als een zoveelste aanslag op een zo geplaagd volk ziet, dan kan dit kwetsend overkomen. al lijkt dit dan een beetje uit zijn perspectief getrokken te zijn. allereerst is de kans dat dergelijk filmpje tot diepgewortelde haatgevoelens of zondebokmechanismen zal leiden bij mensen, zoals in de tweede wereldoorlog het geval was, zo goed als nihil. tenzij deze er al waren natuurlijk. er mag ons dan al een even grote crisis boven het hoofd hangen, de situatie is gewoonweg niet vergelijkbaar.

bovendien is het natuurlijk een recht je aangevallen te voelen als individu of gemeenschap en de mogelijkheid te hebben dit te uiten, maar het is even belangrijk (jezelf) te relativeren en te beseffen dat dit geen aanval was op de joodse gemeenschap, geen antisemitistische daad of iets wat daartoe kan leiden. verdergaand met de vraag: is dit dan humor? ja, dit is satire in zijn zuiverste vorm. de overdrijving is maximaal en als kijker voel je dat een loopje wordt genomen met de werkelijkheid. maar je lacht, want je beseft dat we blij mogen zijn dat we in een tijd leven waar deze ideeën, deze vooroordelen als absurd en lachwekkend kunnen beschouwd worden. gelukkig maar.

het filmpje van ‘man bijt hond’ vind je hier