hoe schrijf je een beeld?

hoe schrijf je u?

kan het een afscheid zijn op een vlieghaven – en hoe neem je afscheid van een vriend, van datgene dat je koestert en dat gegoten ligt in de vorm van een mens? hoe schrijf je hem die jouw kleine brein laat zweven en zweten, je lijf laat lachen en huiveren en zij die haar woorden en bewegingen gebruikt als degen en omarming. maar steeds blijf je de ogen zien – de grimas van liefde die zij niet kan verbergen.

hoe schrijf je haar – die zo eigenste ik die alleen maar afstand kent?

haar streven en schoonheid zijn niet de mijne, maar aangestoken door diens vuur van armen en hete decibels kan hij net dát chemisch element laten werken. een cerebrale schokgolf die niet enkel laat leven wat je onbekend is. bovenal verwarmt en vult deze goddeloze openbaring je eigen reeds aanwezige kunde – je eigen weten en schoonheid. dat maakt die zo gegeerde ander mooi en zo noodzakelijk nodig.

het voelen van zijn verhaal, het zien van haar woorden, die warmte van lichaam laat me zelf (graag) zien – zij doet me glimlachen en aarde voelen. de vriend laat me zijn wie ik denk te willen zijn en ik denk dan luidop – hoe heerlijk je te horen – zij lacht dan. die andere, die hier platvloers vriend wordt genoemd, is diegene die door haar oor-oogliefde vrolijk mijn hiaten bewandelt en net daardoor mijn kennen, mijn streven, mijn schoonheid en mijn reeds ‘voltes’ vult en opnieuw vormt.

liefde is dan zo simpel als het tegenover iemand staan – het kent louter gradaties. van koud tot heet, van nabij tot neutraal, van krimpen tot groeien, van zout water tot oogverblindende witte tanden, van net dat vleugje blauw. hij tekent zijn silhouet door zijn hoeveelheid afhankelijkheid, wederkerigheid en nodigheid die jij toelaat. liefde als kwetsbaarheid, wordt geleefd als tabula rasa. een telkens her-beginnen zonder heden of verleden, zonder mij of haar te verliezen of te vergeten – toch wil, kan en moet net dat tijdelijk worden losgelaten om volledig inleving te omarmen.

een heilige zekerheid niet zeker te zijn, is de noodzakelijke voedingsbodem voor de groei die liefde heet. je eigen kennen, weten en voelen plastificiëren om je op zulk een manier te geven aan de ander, zodat je werkelijk toelaat wat hij is en geeft en niet dat wat je denkt toe te laten. het lijkt wel een voortdurend bewandelen van de grens waar links het ik dreigt te vervagen en rechts de overheerlijke ander lonkt. niets is minder waar – zij zijn de absolute noodzakelijkheid voor elkaar – de ik-vervaging is de methode en bewoording om jezelf scherp te herkennen dankzij de ander.

het verschil zien en denken te zien, hoe gering dit ook lijkt, is essentieel. dit geringlijkend verschil is niets minder dan de voorwaarde tot een werkelijk ontmoeten. haar werkelijk zien is, in tegenstelling tot het denken hem te zien, een loslaten – een bijna verlaten en verdwalen van jezelf. dit eeuwig streven laat zich moeilijk schrijven, daarom zal ik het trachten te tekenen – omdat zich ook binnen het langzame proces van tekenen een identiek mechanisme toont.

het tekenen net als liefde krijgt pas laat in ons mensenleven vorm – jaren van schoolse en aanvaarde zelfontdekking, zelfkennis en weten gaan hieraan vooraf en lijken zelfs een vertraagde werking in zich te dragen.

hoe leer je tekenen en hoe leer je liefde?

het potlood en het papier zijn ons niet vreemd, net zomin als het voorwerp dat je vorm wilt geven. zo is man noch mens ons vreemd, of het daar te behalen doel – believen en geliefd worden. tekenen kent het noodzakelijk en langzaam proces, een lastig dwalen jezelf te moeten loslaten om het voorwerp werkelijk te kunnen tekenen. onze zo gegeerde en beminde manier van kijken, vormt de blinde muur tussen papier en oog. het dwalen is een uitputtende, tevens genotsbrengende strijd tegen jezelf, tegen je kennis en je weten, tegen het oog waar we zo mee zijn vergroeid. men tekent en heeft lief wat men denkt te zien, niet wat is. zulk tekenen blijft louter een verkennen, een opgraven maar mist de vruchtbaar heerlijke wederkerigheid.

het is een kwetsbare afhankelijkheid – of zoals de reeds vernoemde ik-vervaging – die deze intense wederkerigheid toelaat en de tekening laat ontstaan. het voorwerp wordt niet bekeken maar gezien door het al tekenend te ontdekken. net als in liefde wordt bij tekenen die kwetsbaarheid, dat loslaten geëist zodat het mogelijk wordt de ander te zien. een tabula rasadenken dat geen ontkenning van jezelf impliceert, maar wel een ‘verlaten’ om de ander toe te laten en jezelf (op)nieuw vorm te geven.

het werkelijk toelaten vraagt verdwaling – het vraagt witheid, een durf tot afhankelijkheid, een kwetsbare nodigheid. liefde, net als tekenen, eist een altijd witheid – een gevulde witheid. een streven naar een moment van niets om zo volledig toe te laten en jezelf opnieuw te impliceren.

tekenen en liefde, die warme andere en mijn nood aan lijn, zij zijn de schets van wat schilderen inhoudt. zoals alles en altijd propt men zich vol beelden, woorden en ideëen. men kijkt, ruikt, luistert en leest – men voelt, streelt en krabt. wanneer men dan – geconfronteerd met het overweldigende witte vlak gewapend met potlood en gom – dát wil neertekenen moet er een punt van nietsheid zijn. bereik ik dat niet – dan laat ik de wederkerigheid niet toe. bereik ik dat niet, dan spreekt louter mijn persoon en dat wat reeds in het kopje zit. ik laat niet toe het papier te laten zijn, ik laat niet toe mijn poltood en papier samen te zijn, ik laat niet toe mezelf te verliezen in potlood en papier, in die taal die zij zijn en teken enkel wat is gedacht. zulke tekeningen leven niet en worden beter uitgeschreven dan dat ze worden getekend.

ik moet in mijn volheid van geur, beeld en woord net die leegheid toelaten om zo papier en potlood te aanvaarden en te laten zijn wat zij zijn, niet wat ik van hen maak en denk. het is een leegheid die een absolute samenballing is – zo verknocht en gebald dat zij niet spreekt toch sudderend aanwezig blijft. die overlopende leegheid – die nodigheid impliceert – laat toe te ontdekken wat jij bent en dat in zijn enige mogelijke vorm, namelijk in relatie met.

het is de zuivere ironie van de kwetsbaarheid – de heerlijke slaafsheid (hesse; steppenwolf)

ironie in die zin dat zij voor velen als verlies van het zeker wetende ik wordt begrepen, toch is die aftasting, dat noodzakelijk moment van een niet bestaand ik, van totale onzekerheid, het moment dat blijft leiden naar mezelf. zekerheid maakt blind, stopt het zoeken – vergeet de pijn van verkennen. zij doet ‘geloven’ in een ik die schandelijk faalt door zijn onwrikbaarheid.

mijn vurige passie voor afhankelijkheid – het zo kwetsbaar en leeg willen zijn, lijkt veelal overbodig en ongepast. de ruimte die me amarmt, laat dat ook niet toe, zij vraagt – zij smeekt om zekerheid, om een weten en er te staan, om een kennen en te beslissen.

mijn streven het één niet te willen kunnen daar zij blindheid veroorzaakt en het andere te moeten mijden omdat het niet ‘hoort’, lijkt zinloos en dat is het ook meestal, maar een zeldzame keer geeft ze vleugels. en wie zou de blauwe plekken en het botsen vermijden als er gevlieg op het spel staat?