kritic-us » een doekje voor het bloeden

een doekje voor het bloeden

de vraag blijft natuurlijk: wanneer kan een hoofddoek – laat ik het ook tot dit symbool beperken – wel en wanneer niet? sta mij toe mijn standpunt met een voorbeeld in te leiden: een stadsambtenaar aan het loket met hoofddoek kan wel, een gesluierde rechter gaat te ver. het verschil ligt in het feit dat een loketbediende een verdere afgeleide is van onze neutrale staat dan een rechter. iemand in de rechtzaal krijgt te maken met geschillen waar – vaak – een verschil in ideologie centraal staat – vanzelfsprekend tussen cliënten onderling, maar vooral tussen cliënt en rechter, want daar gaat het hier om – en waar een zo objectief mogelijke oordeel moet geveld worden. de stadsambtenaar krijgt ook te maken met andere ideologieën en moet al wat eigen is trachten los te laten tijdens het werk. alleen wordt de objectiviteit hier veeleer bewaard en bepaald door procedures en regels die opgelegd worden van hogerhand, zodanig dat de marges voor de invloed van eigen persoonlijke voorkeuren tot een absoluut minimum vernauwd worden. een rechter mag zich ook niet buiten een bepaald kader begeven, maar bezit toch een zekere vorm van autonomie als hij een oordeel velt. bij hem is het bijna een morele verplichting om op alle mogelijke manieren te tonen dat hij als een mens zonder vooroordelen de rechtszaal binnenstapt.

dit is waar deze discussie uiteindelijk moet over gaan: de machtspositie die iemand bekleedt in onze maatschappij. hoe hoger die is, hoe meer persoonlijke preferenties kunnen meespelen in het uitvoeren van een taak en hoe meer kans er is dat de neutraliteit van de staat op de helling staat. het al dan niet dragen van een uniform, is hier vaak een duidelijke maatschappelijke signaalfunctie. als we ons allemaal de vraag zouden stellen op welke manier de geloofsovertuiging van een loketbediende ons op een of andere manier schade zou kunnen berokkenen in het uitvoeren van de diensten die zij ons verschaffen, wat zouden we dan antwoorden? hebben zij de macht om dat te doen? natuurlijk is de gradatie van macht die een persoon bezit moeilijk te meten, waardoor een verbod omwille van een teveel aan macht niet op alle gebieden even te makkelijk zal bepalen zijn. er is dan tenminste een objectief criterium om een verbod te rechtvaardigen. en criteria zijn er nu te weinig, in overweging nemend dat dit debat her en der gevoerd wordt en nergens eensluidend is.

mijn enige vrees blijft het sneeuwbaleffect: als een hoofddoek kan, wat kan dan nog? het gaat immers over symbolen in het algemeen. ik ben niet bang dat er plots een maori in ontbloot bovenlijf aan de burgerlijke stand gaat zitten – laten we wel wezen een kromme vergelijking die vaak gemaakt wordt – omdat we er het bij extreme uiterlijke kenmerken duidelijk over eens zijn dat dit maatschappelijk niet kan. verwar dit niet met vastgeroeste traditie, een maatschappij is gebouwd op een aantal vaste basiswaarden -en normen. een badge met een swastika moet verboden zijn. punt. bij elke definiëring zijn het echter de grijszones die voor problemen zorgen. de hoofddoek is een grijszone, want puur als esthetisch element hoeft dit niemand te storen en toch is er een weerstand. een embleem van een vlaamse leeuw is het symbool van het grond- en taalgebied vlaanderen en een bevestiging van een identiteit. sommigen zijn echter vervuld van afschuw voor het fiere door door het separatistische gedachtegoed dat ze hiermee associëren, zelfs al zijn zij opgetrokken uit de vlaamse klei. symbolen met een dubbele betekenis vormen met andere woorden het tweede hoofdprobleem in deze discussie. meteen ook een tweede opdracht voor politici van overal: bepaal duidelijk waarom sommigen een symbool als aanstootgevend zien en vooral of dit relevant is, of het iets is waar we als maatschappij kunnen achterstaan. of als het iets is waar we nog moeten aan werken. het is een soort van paternalisme, soms kan het gewoon niet anders.

verdraagzaamheid vereist ook verandering, vergeet dat niet.

pagina 2 van 2

lees verder op pagina 1 2

9 commentaren

laat ik in de eerste plaats melden dat ik het in grote lijnen eens ben met vorm én inhoud van deze tekst. duidelijk en klaar.
daarnaast wil ik nog bemerken: wanneer men absolute neutraliteit verlangt (absoluut wordt in deze tekst niet gebruikt, ik wil je geen woorden in de mond leggen, evenmin diegenen die het wetsvoorstel hebben goedgekeurd, het woord is wellicht te sterk); dan moet men alles naar behoren doen. een uniform achter een loket is dan de enige optie. maar je legt heel terecht de mate waarin macht wordt uitgeoefend (en beslissingen worden genomen?) mee in de weegschaal.
laat het klaar zijn dat ik voor een tolerantie ben wat hoofddoeken betreft en misschien wel wat eender wat betreft qua uiting van ideologie. let wel, ik spreek hier enkel over loketbedienden en aanverwanten. al stel ik me dezelfde vragen in verband met het ‘sneeuwbaleffect’ dat in dit geval mogelijk is.
verder vind ik je opmerking betreffende het cordon sanitaire zeer terecht. iets te weinig mensen lijken hier aanstoot aan te nemen. als laatste wil ik nog even mijn stokpaardje bovenhalen. al wordt dit meestal afgedaan als irrelevant want onmogelijk te controleren. maar ik blijf het belangrijk vinden dat hieraan wordt gedacht. hoe onpartijdig of ongeïnspireerd iemand er ook mag uitzien, neutraliteit blijft een innerlijke kwestie en geen uiterlijke. (ik aanvaard hier het argument dat de toga van een jurist een instrument is in het bereiken van een neutraal (be-)handelen.) en dan nog enkele taal- of tikfoutjes: open vld krijgt een spatie tussen de twee ‘onderdelen’; het verschil ligt in het feit en niet aan het feit. op ieder hoofdje past een dekseltje

interesant…ik ben ver weg omringd door velen in de ontbijtruimte…

mss dat de besluitvorming en mede een degelijk debat niet gevoerd is, dit is uiteraard niet wenselijk! en is in feite zeer gevaarlijk. het verbannen van de hoofddoek naar persoonlijker en prive-terrein vind ik eerder een logisch gebeuren.een keuze die gemaakt wordt in een beleid dat zo veel mogelijk neutraliteit om de pluraliteit na streeft.

diet schrijft:

*een onbegrip tegenover een andere cultuur, waar godsdienst, in tegenstelling tot bij ons, nog altijd centraal staat en zorgt voor een onderlinge samenhang tussen een groep van mensen die door hun minderheidspositie nood hebben aan een eigen identiteit. een verbod wakkert op deze manier enkel maar de zoektocht naar een eigen identiteit meer aan, waardoor verschillen nog groter worden en fundamentalisme een voedingsbodem krijgt.*

de religie staat bij gelovigen idd meer centraal, is er een verschil tss moslims en christenen?

deze onderlinge samenhang is dus vooral gebaseerd op religie? kan het niet eerder dat hun autochtone afkomst een grotere factor is of/en net hun minderheidspositie?

in hoeverre wordt de zoektocht naar een eigen identiteit tenietgedaan door een verbod van die symbolen op die specifieke plaatsen? een voorbode voor fundamentalisme? is deze uitspraak niet te vlug gemaakt en waarom moet deze link gelegd worden,wordt deze link niet te vaak gelegd, net alsof elkeen ook de derde generatie belg moslimzijnde zich zo gemakkelijk keert naar een fundamentalist zijnde…

zo dit gezegd mogen jullie me van de tafel zwiepen,lind zit in malaysia het meest moderne moslimland van de wereld en hier is het heel gewoon dat mensen op hun werk (als het geen moslimbaas is) gn hoofddoek (mogen)dragen. maar dit is geen argument gewoon een vaststelling .

gewoon een commentaar uit azië. geweldig.
lind vergelijkt de situatie hier in belgië met die in maleisië. ik heb het onbegrip aangeklaagd tegenover wij die niet begrijpen dat religie bij moslims een grote samenhang verleent. lind stelt zich terecht de vraag: zorgt de minderheidspositie niet sowieso voor een grotere samenhang, los van de religie? dat is uiteraard zo, maar religie is dan het voornaamste bindmiddel om dat doel te bereiken.
dat een verbod de zoektocht naar een identiteit teniet zou doen, heb ik niet gezegd, want zoals ergens in mijn betoog vermeld: het gaat uiteindelijk niet enkel over de hoofddoek. het gaat over alle symbolen. en het is eigen aan een cultuur met een smeltkroes aan ideologieën dat ieder kenbaar wil maken waar hij/zij voor staat. verbod leidt volgens mij wel naar fundamentalisme. en daarmee bedoel ik dat die mensen een gesloten visie zullen krijgen en niet langer openstaan voor de ander. als een verbod tenminste niet goed geargumenteerd is, zoals mijn gevoel is hier in gent.
je stelt je ook de vraag: is er een verschil tussen moslims en christenen? bij een christelijk gelovige zijn er niet zoveel uiterlijke symbolen meer. dit is maatschappelijk geëvolueerd en geleidelijk aan afgezwakt. de islam – en nu begeef ik me op glad ijs- is maatschappelijk wellicht nog niet zo in vraag gesteld, waardoor er zulke verschillen zijn in uiten van het geloof. daarom is het voor mij belangrijk dat ook de islam een plaatsje krijgt in onze maatschappij, zodanig dat het debat over de minder positieve kenmerken kan gevoerd worden. een debat dat in maleisië wellicht al lang aan de gang is, omdat deze godsdienst daar alomtegenwoordig is. hier wordt het debat makkelijker doodgezwegen of eenzijdig gevoerd.

diet schrijft;

lind vergelijkt de situatie hier in belgië met die in maleisië.

hmmm, wanneer dan wel? ik ben hier, ja, en ik gaf een vb op het einde van de comment, maar daar hield het mee op.
mijn kennis over de malaysische samenleving is nogal beperkt om een vergelijking te knn maken.

diet schrijft;
de islam – en nu begeef ik me op glad ijs- is maatschappelijk wellicht nog niet zo in vraag gesteld, waardoor er zulke verschillen zijn in uiten van het geloof.

Op welke verschillen doel je? het maatschappelijke debat is er volgens mij wel maar idd niet genoeg en teveel op de achtergrond.

wat ik eigenlijk wou zeggen is dat ik deze kwestie interessant vind, maar te weinig adequate kennis ter zake heb om een goed beargumenteerd oordeel te geven over de moslims in belgie, hun minderheidspositie, en hun religie als bindmiddel. ik zou hier wel meer info over willen, dus als er mensen zijn die interessante artikels of boeken knn aanraden, weest welgekomen…

lind

wel, je hebt inderdaad niet letterlijk vergeleken, maar ik vond de ervaring binnen een islamcultuur en een cultuur met islam als minderheid zelf misschien te interessant om te laten liggen.
het debat: daarmee bedoel ik niet het debat hoe wij als westerlingen de islamcultuur moeten in de armen sluiten (dat debat is aan de gang, dus geen probleem), maar wel intern binnen de islamitische cultuur. zoals hier jaren geleden het christendom in vraag werd gesteld en daardoor afsplitsingen en gradaties in beleving (of niet-beleving) zijn ontstaan. dat is het verschil waar ik op doel.

diet! dank om dit thema, dat we vele malen bespraken bij een pint en lach, uit te schrijven. het is een zo cruciaal (gents) thema dat niet over het hoofd kan worden gezien. mijn visie en commentaar op de gentse goedkeuring is, na verloop van tijd, een tekst geworden. deze zal, heel binnenkort, te vinden zijn op de site!!
het einde van de ze discussie is nog lang niet in zicht.

[...] het uitschreeuwen van een geseculariseerde samenleving verlamde de stembanden of zoals het in dieters tekst staat beschreven moest ‘de neutraliteit van de staat overal gerespecteerd en getoond [...]

[...] in gent blijft de gemoederen hier bij kritic-us beroeren. eerder zetten katelijne en dieter hun argumentatie al uiteen. zij vonden dat het hoofddoekendebat inhoudelijk meer moest uitgeklaard [...]