een doekje voor het bloeden
de gentenaar is ontgoocheld in het bestuur van zijn stad, tenminste: dat is de teneur die uit allerhande commentaren her en der op te maken valt. vorige week werd, enigszins onverwacht, het verbod op het dragen van een hoofddoek door stadsambtenaren goedgekeurd. nochtans werd het voorstel van open vld niet gesteund door coalitiepartners groen! en spa.spirit – burgemeester termont vond deze kwestie zelfs geen discussie waard – en leek het dientengevolge af te stevenen op een njet bij gebrek aan meerderheid. verrassend genoeg kreeg open vld toch zijn gram door de meerderheid te zoeken bij de oppositie, zijnde cd&v en vlaams belang, en zo, aan de hand van wat men noemt een wisselmeerderheid, het pleit in hun voordeel te beslechten. een gevaarlijk manoeuver dat in sommige media als een splijtzwam binnen de gentse politiek werd beschreven. in ieder geval getuigt het van een onverdoken opportunisme als men een langdurig pact, het cordon sanitaire, moedwillig doorbreekt omdat dit nu net goed uitkomt.
maar de regel is er en die is een mildere versie van wat open vld eerst voor ogen had. het verbod behelst het dragen van uiterlijke kentekenen van religieuze, levensbeschouwelijke, filosofische, ideologische aard door personeelsleden die de stad vertegenwoordigen ten aanzien van derden. dus enkel zij die in contact komen met burgers moeten neutraliteit uitstralen, op ieder ideologisch vlak. voordat hierover in het stadhuis van gent gestemd werd, was ik er principiëel van overtuigd dat de lekenstaat, onze geseculariseerde samenleving, de basis van ons politiek en maatschappelijk denkkader moest zijn. de neutraliteit van de staat moet overal gerespecteerd en getoond worden. het resultaat van de stemming veroorzaakte echter een wrang gevoel. dit voelde niet goed, dit was ongents. iets deed mijn idee wankelen, de verontwaardiging van anderen die ik respecteer, was te groot.
en toch: het feit dat we in een land leven waar een strikte scheiding tussen kerk en staat beoogd wordt, is een fundamentele pijler van ons belg-zijn. de verbrokkeling van de katholieke zuil, het losbreken uit een soort verstarring heeft ervoor gezorgd dat we een opener samenleving hebben gecreëerd. ik ben blij dat de kruisbeelden weg zijn uit de rechtszalen, ik juich het toe dat de dominantie van een godsdienst in vraag wordt gesteld. in gebouwen en instanties waar ideologieën samenstromen, mag er geen één overheersen. we laten het niet nog eens gebeuren. en om de onvermijdelijke grijszones zoveel mogelijk te ontwijken, verbieden we zonder onderscheid. alles met een zweem van levensbeschouwing moet verbannen worden uit openbare gebouwen. want als we een hoofddoek toelaten, dan kan een vlaamse leeuw hier en daar ook wel oogluikend toegestaan worden en dan stopt het maar bij de zaken die echt strafbaar zijn, waar een consensus over is. bovendien is het belangrijk dat mensen die zich trouw verklaren aan de neutraliteit van de staat en dit ook uiterlijk tonen. al is het slechts een geveinsde objectiviteit: de perceptie bij de man aan het loket is al voor een deel gezuiverd van potentiële vooroordelen over de manier waarop hij zal behandeld worden. en het opgelegde ‘toneel’ dwingt de staatsbeamte ertoe die rol zo goed mogelijk te spelen.
hier zit echter meteen het zwakste punt in mijn redenering. want wat is er anders aan mijn neutrale overheid als ik bediend wordt door iemand met een hoofddoek? ja, ik zal denken dat ik anders behandeld wordt door iemand met een hangertje in de vorm van een kruis of iemand met een fakkel op de rever van zijn vest en ik heb diep vanbinnen ook mijn voorkeur door wie ik geholpen zou willen worden. maar doet dat ertoe? ligt de fout dan niet eerder bij mij? moet ik niet aanvaarden dat mensen anders denken, anders zijn? ik vermoed dat velen voor een verbod zijn door de ingebakken angst voor de ander. meedeinend op de golven van het beeld dat een zeker continent voor waar de wereld instuurt. bang dat een minderheid te groot wordt, bang dat hun invloed op ‘onze’ samenleving te groot wordt. die mensen zijn er, wat er mede de oorzaak van is dat dit debat louter over hoofddoeken gaat en andere symbolen, religieuze en niet-religieuze, hier nauwelijks bij betrokken worden. dit is echter een angst die gebaseerd is op een foute perceptie en vooral een onbegrip tegenover een andere cultuur, waar godsdienst, in tegenstelling tot bij ons, nog altijd centraal staat en zorgt voor een onderlinge samenhang tussen een groep van mensen die door hun minderheidspositie nood hebben aan een eigen identiteit. een verbod wakkert op deze manier enkel maar de zoektocht naar een eigen identiteit meer aan, waardoor verschillen nog groter worden en fundamentalisme een voedingsbodem krijgt.
het is wel mijn overtuiging dat er geen kapotrelativering van andere ideologieën mag zijn: tolerantie wordt al te vaak verward met zondermeer, onkritisch aanvaarden. het moet mogelijk zijn om zaken aan te klagen en het is mensen toegestaan om ervoor te pleiten dat het dragen van een hoofddoek de vrouw onderdrukt. alleen is dit in dit debat geen argument, omdat het verbieden dit misbruik van een religieus symbool niet zal wegnemen. en er zijn genoeg meisjes die bewust beslissen een hoofddoek te dragen om zichzelf en hun oorsprong in de verf te zetten, terwijl zij even vrijgevochten zijn als de westerse vrouw. wat vrijgevochten dan ook mag zijn, want de suffragettes en dolle mina’s liggen nu ook nog niet zó ver achter ons. alleen horen wij dat als beschaafd en ontwikkeld land gewoon niet graag.
pagina 1 van 2
lees verder op pagina 1 2
ritic-us nieuwsbrief




rss (posts)
feedburner
laat ik in de eerste plaats melden dat ik het in grote lijnen eens ben met vorm én inhoud van deze tekst. duidelijk en klaar.
daarnaast wil ik nog bemerken: wanneer men absolute neutraliteit verlangt (absoluut wordt in deze tekst niet gebruikt, ik wil je geen woorden in de mond leggen, evenmin diegenen die het wetsvoorstel hebben goedgekeurd, het woord is wellicht te sterk); dan moet men alles naar behoren doen. een uniform achter een loket is dan de enige optie. maar je legt heel terecht de mate waarin macht wordt uitgeoefend (en beslissingen worden genomen?) mee in de weegschaal.
laat het klaar zijn dat ik voor een tolerantie ben wat hoofddoeken betreft en misschien wel wat eender wat betreft qua uiting van ideologie. let wel, ik spreek hier enkel over loketbedienden en aanverwanten. al stel ik me dezelfde vragen in verband met het ‘sneeuwbaleffect’ dat in dit geval mogelijk is.
verder vind ik je opmerking betreffende het cordon sanitaire zeer terecht. iets te weinig mensen lijken hier aanstoot aan te nemen. als laatste wil ik nog even mijn stokpaardje bovenhalen. al wordt dit meestal afgedaan als irrelevant want onmogelijk te controleren. maar ik blijf het belangrijk vinden dat hieraan wordt gedacht. hoe onpartijdig of ongeïnspireerd iemand er ook mag uitzien, neutraliteit blijft een innerlijke kwestie en geen uiterlijke. (ik aanvaard hier het argument dat de toga van een jurist een instrument is in het bereiken van een neutraal (be-)handelen.) en dan nog enkele taal- of tikfoutjes: open vld krijgt een spatie tussen de twee ‘onderdelen’; het verschil ligt in het feit en niet aan het feit. op ieder hoofdje past een dekseltje
antwoord op dit commentaar
interesant…ik ben ver weg omringd door velen in de ontbijtruimte…
mss dat de besluitvorming en mede een degelijk debat niet gevoerd is, dit is uiteraard niet wenselijk! en is in feite zeer gevaarlijk. het verbannen van de hoofddoek naar persoonlijker en prive-terrein vind ik eerder een logisch gebeuren.een keuze die gemaakt wordt in een beleid dat zo veel mogelijk neutraliteit om de pluraliteit na streeft.
diet schrijft:
*een onbegrip tegenover een andere cultuur, waar godsdienst, in tegenstelling tot bij ons, nog altijd centraal staat en zorgt voor een onderlinge samenhang tussen een groep van mensen die door hun minderheidspositie nood hebben aan een eigen identiteit. een verbod wakkert op deze manier enkel maar de zoektocht naar een eigen identiteit meer aan, waardoor verschillen nog groter worden en fundamentalisme een voedingsbodem krijgt.*
de religie staat bij gelovigen idd meer centraal, is er een verschil tss moslims en christenen?
deze onderlinge samenhang is dus vooral gebaseerd op religie? kan het niet eerder dat hun autochtone afkomst een grotere factor is of/en net hun minderheidspositie?
in hoeverre wordt de zoektocht naar een eigen identiteit tenietgedaan door een verbod van die symbolen op die specifieke plaatsen? een voorbode voor fundamentalisme? is deze uitspraak niet te vlug gemaakt en waarom moet deze link gelegd worden,wordt deze link niet te vaak gelegd, net alsof elkeen ook de derde generatie belg moslimzijnde zich zo gemakkelijk keert naar een fundamentalist zijnde…
zo dit gezegd mogen jullie me van de tafel zwiepen,lind zit in malaysia het meest moderne moslimland van de wereld en hier is het heel gewoon dat mensen op hun werk (als het geen moslimbaas is) gn hoofddoek (mogen)dragen. maar dit is geen argument gewoon een vaststelling .
antwoord op dit commentaar
gewoon een commentaar uit azië. geweldig.
lind vergelijkt de situatie hier in belgië met die in maleisië. ik heb het onbegrip aangeklaagd tegenover wij die niet begrijpen dat religie bij moslims een grote samenhang verleent. lind stelt zich terecht de vraag: zorgt de minderheidspositie niet sowieso voor een grotere samenhang, los van de religie? dat is uiteraard zo, maar religie is dan het voornaamste bindmiddel om dat doel te bereiken.
dat een verbod de zoektocht naar een identiteit teniet zou doen, heb ik niet gezegd, want zoals ergens in mijn betoog vermeld: het gaat uiteindelijk niet enkel over de hoofddoek. het gaat over alle symbolen. en het is eigen aan een cultuur met een smeltkroes aan ideologieën dat ieder kenbaar wil maken waar hij/zij voor staat. verbod leidt volgens mij wel naar fundamentalisme. en daarmee bedoel ik dat die mensen een gesloten visie zullen krijgen en niet langer openstaan voor de ander. als een verbod tenminste niet goed geargumenteerd is, zoals mijn gevoel is hier in gent.
je stelt je ook de vraag: is er een verschil tussen moslims en christenen? bij een christelijk gelovige zijn er niet zoveel uiterlijke symbolen meer. dit is maatschappelijk geëvolueerd en geleidelijk aan afgezwakt. de islam – en nu begeef ik me op glad ijs- is maatschappelijk wellicht nog niet zo in vraag gesteld, waardoor er zulke verschillen zijn in uiten van het geloof. daarom is het voor mij belangrijk dat ook de islam een plaatsje krijgt in onze maatschappij, zodanig dat het debat over de minder positieve kenmerken kan gevoerd worden. een debat dat in maleisië wellicht al lang aan de gang is, omdat deze godsdienst daar alomtegenwoordig is. hier wordt het debat makkelijker doodgezwegen of eenzijdig gevoerd.
antwoord op dit commentaar
diet schrijft;
lind vergelijkt de situatie hier in belgië met die in maleisië.
hmmm, wanneer dan wel? ik ben hier, ja, en ik gaf een vb op het einde van de comment, maar daar hield het mee op.
mijn kennis over de malaysische samenleving is nogal beperkt om een vergelijking te knn maken.
diet schrijft;
de islam – en nu begeef ik me op glad ijs- is maatschappelijk wellicht nog niet zo in vraag gesteld, waardoor er zulke verschillen zijn in uiten van het geloof.
Op welke verschillen doel je? het maatschappelijke debat is er volgens mij wel maar idd niet genoeg en teveel op de achtergrond.
antwoord op dit commentaar
wat ik eigenlijk wou zeggen is dat ik deze kwestie interessant vind, maar te weinig adequate kennis ter zake heb om een goed beargumenteerd oordeel te geven over de moslims in belgie, hun minderheidspositie, en hun religie als bindmiddel. ik zou hier wel meer info over willen, dus als er mensen zijn die interessante artikels of boeken knn aanraden, weest welgekomen…
lind
antwoord op dit commentaar
wel, je hebt inderdaad niet letterlijk vergeleken, maar ik vond de ervaring binnen een islamcultuur en een cultuur met islam als minderheid zelf misschien te interessant om te laten liggen.
het debat: daarmee bedoel ik niet het debat hoe wij als westerlingen de islamcultuur moeten in de armen sluiten (dat debat is aan de gang, dus geen probleem), maar wel intern binnen de islamitische cultuur. zoals hier jaren geleden het christendom in vraag werd gesteld en daardoor afsplitsingen en gradaties in beleving (of niet-beleving) zijn ontstaan. dat is het verschil waar ik op doel.
antwoord op dit commentaar
diet! dank om dit thema, dat we vele malen bespraken bij een pint en lach, uit te schrijven. het is een zo cruciaal (gents) thema dat niet over het hoofd kan worden gezien. mijn visie en commentaar op de gentse goedkeuring is, na verloop van tijd, een tekst geworden. deze zal, heel binnenkort, te vinden zijn op de site!!
het einde van de ze discussie is nog lang niet in zicht.
antwoord op dit commentaar
[...] het uitschreeuwen van een geseculariseerde samenleving verlamde de stembanden of zoals het in dieters tekst staat beschreven moest ‘de neutraliteit van de staat overal gerespecteerd en getoond [...]
antwoord op dit commentaar
[...] in gent blijft de gemoederen hier bij kritic-us beroeren. eerder zetten katelijne en dieter hun argumentatie al uiteen. zij vonden dat het hoofddoekendebat inhoudelijk meer moest uitgeklaard [...]
antwoord op dit commentaar